zajęcia online	Lekcja 45 min.
Opis jednozdaniowy	Wykład poświęcony analizie procesu interakcji pomiędzy graczem a grą, ze szczególnym uwzględnieniem projektowania wyborów, informacji zwrotnej oraz typowych błędów interakcji.
Materiały źródłowe	Podstawowe: Gamebook 1. Theoria – rozdział 8 „Gry jako systemy” oraz rozdział 11 „Gry jako systemy interaktywne: pętle, łuki, anatomia wyboru i błędy interakcji” https://popojutrze2.pl/gamebook/ Salen, K., Zimmerman, E. (2003). Rules of Play – rozdział 6 „Interactivity” Opcjonalne: Tanenbaum, T. (2014). How I Learned to Stop Worrying and Love the Gamer: Reframing Subversive Play in Story-Based Games. DiGRA ’13 – Proceedings of the 2013 DiGRA International Conference: DeFragging Game Studies, 7, 1–15. Sterczewski, P. (2014). Gra w utratę kontroli. Słaba podmiotowość, kwestionowanie racjonalności i problematyzowanie utożsamienia w narracyjnych grach komputerowych. Replay. The Polish Journal of Game Studies, 1, 49–58.

Wprowadzenie: czemu służy ta lekcja?

Gry są złożonymi systemami: posiadają reguły, cele i umożliwiają graczom podejmowanie działań. Kluczową cechą odróżniającą gry od innych mediów jest interaktywność, czyli zdolność systemu do reagowania na działania gracza w sposób znaczący.

Jak piszą Salen i Zimmerman:

„System to zbiór elementów, które wzajemnie na siebie wpływają w określonym środowisku, tworząc wzorzec inny niż każda z części składowych”.

Gra jest więc systemem, w którym:

• gracz wchodzi w interakcję z regułami i mechanikami,
• system odpowiada na działania gracza,
• a sens doświadczenia powstaje w procesie decyzji i ich konsekwencji.
  

Celem zajęć jest:

• zapoznanie przyszłych projektantów z pojęciami interaktywności i interakcji,
• pokazanie, jak projektować i analizować proces decyzyjny gracza,
• identyfikacja najczęstszych błędów interakcji, które prowadzą do frustracji i utraty zaangażowania.

Jak się przygotować?

Zajęcia rozwijają pojęcie gry znaczącej (meaningful play) i bezpośrednio do niego nawiązują.

Przed zajęciami warto:

• zapoznać się z literaturą obowiązkową,
• przypomnieć sobie pojęcie znaczącego wyboru,
• przygotować przykłady gier (cyfrowych lub analogowych), w których:
  • decyzje gracza są czytelne,
  • albo przeciwnie – sprawiają wrażenie niejasnych lub arbitralnych.

Propozycja struktury zajęć:

1. Wprowadzenie – interaktywność jako cecha systemów

• Interaktywność vs pojedyncza interakcja
• Interakcja jako proces, nie zdarzenie
• Relacja: gracz → system → gracz

2. Cztery typy interaktywności użytkownika z systemem

1. Interaktywność poznawcza (kognitywna)
   – interpretacja, planowanie, rozumienie systemu
2. Interaktywność funkcjonalna (utylitarna)
   – obsługa interfejsu, sterowanie, ergonomia
3. Interaktywność proceduralna
   – relacja z regułami, mechanikami i konsekwencjami działań
4. Interaktywność pozasystemowa (kulturowa / społeczna)
   – kontekst kulturowy, narracyjny, społeczny, meta-gra

Warto zachęcić uczestników do podawania przykładów

3. Anatomia wyboru – sedno zajęć

Prezentacja pięciu (5) etapów procesu decyzyjnego gracza:

1. Stan gry przed wyborem
   – co gracz wie i rozumie w danym momencie?
2. Oferta wyboru
   – w jaki sposób system komunikuje dostępne opcje?
3. Akt wyboru
   – jak gracz podejmuje decyzję i jak ją manifestuje?
4. Konsekwencje wyboru
   – co faktycznie zmienia się w systemie?
5. Informacja zwrotna
   – jak gra komunikuje rezultat decyzji?

Anatomia wyboru przedstawiona jest jako:

• narzędzie analityczne,
• rama projektowania interfejsu,
• sposób diagnozowania problemów z „feelingiem” gry.

4. Błędy projektowania interakcji

Analiza błędów w odniesieniu do anatomii wyboru:

• poczucie arbitralności wyniku,
• brak pomysłu na dalsze działanie,
• brak zrozumienia przyczyn porażki lub sukcesu,
• brak czytelnego sygnału, że działanie miało efekt.

Warto zachęcić uczestników do podawania własnych przykładów i wspólnej analizy.

Efekty uczenia się tych zajęć:

Po ukończeniu zajęć odbiorcy:

• rozumieją, jak przebiega proces interakcji gracza z grą,
• potrafią analizować decyzje gracza w kategoriach anatomii wyboru,
• rozpoznają cztery podstawowe błędy interakcji w grach,
• potrafią wskazać, na którym etapie procesu decyzyjnego pojawia się problem.

Opcjonalnie:

• rozumieją pojęcie subwersywnego grania i jego znaczenie dla projektowania narracyjnych doświadczeń.

Warto zapamiętać!

Kluczowe zagadnienia (key takeaways), które powinny zostać przyswojone przez odbiorców kursu:

• Interakcja w grach jest procesem, a nie pojedynczym kliknięciem.
• Istnieją różne poziomy interaktywności, które współdziałają ze sobą.
• Dobrze zaprojektowana interakcja wspiera znaczące decyzje gracza.
• Większość problemów z odbiorem gry wynika z błędów komunikacji systemu z graczem.
• Anatomia wyboru jest uniwersalnym narzędziem łączącym game design i UX.
• Warto w trakcie tych zajęć powołać się na poniższą definicję gier: “Gry to złożone systemy interakcji angażujące gracza do tworzenia własnych znaczeń za pomocą wyborów, decyzji i działań w ramach ustalonych celów i zasad” (Milewski, Tymińska, Gamebook 1, s. 16).