zajęcia online	Wykład 45min
Opis jednozdaniowy	Wykład poświęcony typologiom graczy, ich motywacjom oraz relacjom pomiędzy graczem a awatarem w kontekście projektowania gier.
Materiały źródłowe	Podstawowe: “Gamebook 1. Theoria”, P. Milewski, M. Tymińska, rozdziały 5 i 6, Gamebook – Po-po-jutrze 2.0: Centrum Inkubowania Innowacji Społecznych w obszarze kształcenia rozwijamy nowe pomysłów na rozwiązywanie problemów społecznych Gamer Motivation Model: https://quanticfoundry.com/gamer-motivation-model/  Dodatkowe: Tymińska M., Wandzel J. (2020). Krytyczne spojrzenie na gry wideo. Podcast. Dostęp: https://spacjasieskacze.pl/podcast-tyminska/  Fizek, S. (2015). Od Pacmana do Lary Croft. Jak badać postać w grach wideo? Kultura i Historia, 27. http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/5470 “Personality And Play Styles: A Unified Model” B.Stewart https://www.gamasutra.com/view/feature/6474/personality_and_play_styles_a_.php  Opcjonalne: Banks, J. (2018). Introduction: (Dis)Assembling the Avatar. W J. Banks (Red.), Avatar, assembled: The social and technical anatomy of digital bodies (1st Edition, s. 1–10). Peter Lang. Nowak, K. L. (2018). Race & Otherness: The Utopian Promise and Divided Reality. W J. Banks (Red.), Avatar, assembled: The social and technical anatomy of digital bodies (1st Edition, s. 33–41). Peter Lang. Banks, J., & Bowman, N. D. (2015). From Toy and Tool to Partner and Person: Phenomenal Convergence/Divergence among Game Avatar Metaphors. Selected Papers of Internet Research 16. https://spir.aoir.org/index.php/spir/article/view/1034/690 Banks, J., & Bowman, N. D. (2013). Close intimate playthings? Understanding player-avatar relationships as a function of attachment, agency, and intimacy. Selected Papers of Internet Research 14.0, 1–4. Tymińska, M. (2017). Kultura awatarów – strategie gry i tożsamość. W Ł. Androsiuk, Ł. Androsiuk (Red.), Update: teorie i praktyki kultury gier komputerowych (ss. 105–119). “The Science of Gamer Motivation” Quantic Foundry https://quanticfoundry.com/ Hamari, Juho & Tuunanen, Janne. (2014). Player Types: A Meta-synthesis. Transactions of the Digital Games Research Association. 1. 29-53. 10.26503/todigra.v1i2.13.

Wprowadzenie: czemu służy ta lekcja?

Gracze nie są jednorodną grupą. Różnią się:

• motywacjami,
• sposobami grania,
• oczekiwaniami wobec systemów, narracji i postaci,
• relacją, jaką nawiązują z awatarem.

Celem zajęć jest:

• zapoznanie uczestników z najważniejszymi typologiami graczy stosowanymi w game designie i badaniach gier,
• pokazanie, że typy graczy są modelami analitycznymi, a nie sztywnymi kategoriami,
• omówienie relacji gracz–awatar jako istotnego elementu doświadczenia z gry,
• wskazanie, w jaki sposób wiedza o typach graczy wspiera świadome projektowanie gier.

Jak się przygotować?

Do przeprowadzenia zajęć wystarczy:

• znajomość literatury obowiązkowej,
• przygotowanie przykładów popularnych gier reprezentujących różne motywacje graczy,
• świadomość ograniczeń typologii (modele ≠ rzeczywistość).

Warto zainicjować rozmowę z uczestnikami o tym jakimi są graczami i wykorzystać to jako punkt odniesienia do omawianych modeli.

Proponowana struktura wykładu

1. Po co w ogóle typologie graczy? 

• typologie jako narzędzia projektowe i analityczne,
• różnica między:
  • graczem empirycznym,
  • graczem modelowym,
  • personą projektową,
• zagrożenia: stereotypizacja, nadmierne uproszczenia.

2. Klasyczne i współczesne typologie graczy 

Omówienie najważniejszych podejść:

• typologie oparte na zachowaniu i celach gracza,
• typologie oparte na motywacjach,
• meta-analizy (Hamari & Tuunanen).
  

Szczególny nacisk na:

• Gamer Motivation Model (Quantic Foundry):
  • kompetencja, eksploracja, narracja, rywalizacja, wspólnota itd.,
  • ciągłość motywacji zamiast sztywnych kategorii.

Wskazanie:

• że jeden gracz może realizować różne motywacje w różnych grach,
• że gatunek gry silnie wpływa na ujawniające się style grania.

3. Typy graczy a projektowanie gier

• projektowanie „dla wszystkich” vs projektowanie dla określonych motywacji,
• typologie jako wsparcie:
  • doboru mechanik,
  • tempa rozgrywki,
  • struktury nagród,
  • narracji i świata gry.
• relacja typów graczy z modelami:
  • MDA,
  • znaczącego wyboru,
  • immersji i emersji.

4. Relacja gracz–awatar 

• awatar jako:
  • narzędzie,
  • reprezentacja,
  • proteza,
  • obiekt identyfikacji,
  • partner lub „quasi-osoba”.
• wpływ relacji gracz–awatar na:
  • zaangażowanie,
  • emocje,
  • decyzje moralne,
  • odbiór porażki i sukcesu.
• związek między:
  • typem gracza,
  • stylem grania,
  • sposobem postrzegania awatara.
    

Odwołania do:

• tekstów Sonii Fizek,
• badań Banks i Bowman,
• narracyjnych i RPG-owych przykładów.

5. Ograniczenia typologii i perspektywa krytyczna 

• typologie jako modele uproszczone,
• zmienność gracza w czasie,
• kontekst kulturowy i społeczny,
• relacja między projektem gry a tym, jakim graczem „pozwala się być”.

Jaką wiedzę należy przekazać w trakcie zajęć?

Po ukończeniu zajęć:

• odbiorcy znają najważniejsze typologie graczy i modele motywacyjne,
• rozumieją, że typy graczy są narzędziem analitycznym, nie etykietą,
• potrafią powiązać motywacje graczy z decyzjami projektowymi,
• wiedzą, że relacja gracz–awatar wpływa na jakość i charakter doświadczenia z gry.

Warto zapamiętać!

Kluczowe zagadnienia (key takeaways), które powinny zostać przyswojone przez odbiorców kursu:

• Gracze kierują się różnymi motywacjami, które zmieniają się w zależności od gry i kontekstu.
• Typologie graczy pomagają projektować, ale nie zastępują myślenia projektowego.
• Lepiej projektować dla konkretnych motywacji niż abstrakcyjnego „dla wszystkich”.
• Relacja gracz–awatar jest istotnym elementem doświadczenia i zaangażowania.
• Gracz nigdy nie jest tylko jednym „typem”.